Zdrowie psychiczne młodych ludzi pod coraz większą presją. „Musimy jeszcze mocniej działać na rzecz młodzieży”

10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. To okazja, aby przypomnieć, że zdrowie psychiczne jest równie ważne jak zdrowie fizyczne. Szczególnej uwagi wymagają dziś dzieci i młodzież, które dorastają w świecie nieustannego przepływu informacji, mediów społecznościowych, presji rówieśniczej i coraz większej liczby bodźców. O potrzebie wzmacniania profilaktyki i wspierania najmłodszych mówi Martyna Tyszczak, konsultantka ds. profilaktyki.

Coraz częściej rozmawiamy o zdrowiu psychicznym

Jeszcze kilkanaście lat temu problemy związane ze zdrowiem psychicznym często pozostawały tematem tabu. Osoby doświadczające depresji, zaburzeń lękowych czy kryzysów emocjonalnych niejednokrotnie obawiały się reakcji otoczenia i stygmatyzacji.

Dziś świadomość społeczna stopniowo rośnie. Coraz więcej mówi się o potrzebie korzystania z pomocy psychologicznej, znaczeniu emocji oraz konieczności budowania wspierających relacji międzyludzkich.

Nie oznacza to jednak, że problem został rozwiązany.

– Zdrowie psychiczne to dziś temat na szczęście coraz powszechniejszy – zauważa Martyna Tyszczak, konsultantka ds. profilaktyki, wskazując, że obecnie mówi się o nim zdecydowanie częściej niż w przeszłości.

Jednocześnie zwraca uwagę na swoje obawy dotyczące kondycji psychicznej społeczeństwa, szczególnie najmłodszych.

Dzieci i młodzież w świecie pełnym bodźców

Współczesne dzieci dorastają w rzeczywistości diametralnie różniącej się od tej, którą znali ich rodzice czy dziadkowie.

Nieograniczony dostęp do internetu, mediów społecznościowych, gier i komunikatorów sprawia, że młody człowiek niemal nieustannie odbiera nowe informacje. Do tego dochodzą wymagania szkolne, problemy w relacjach rówieśniczych, oczekiwania otoczenia oraz presja związana z własnym wyglądem i osiągnięciami.

– Żyjemy w szybkim świecie, pełnym bodźców – podkreśla Martyna Tyszczak.

Konsultantka wyraża również zaniepokojenie odpornością psychiczną dzieci i młodzieży oraz potrzebą lepszego przygotowania ich do radzenia sobie z trudnymi emocjami i życiowymi wyzwaniami.

Warto jednak pamiętać, że problemy psychiczne nie świadczą o słabości charakteru. Na kondycję psychiczną wpływa wiele czynników, w tym sytuacja rodzinna, relacje społeczne, doświadczenia życiowe, dostęp do wsparcia oraz indywidualne uwarunkowania.

Dlatego tak ważne jest, aby zamiast oceniać młodych ludzi, próbować zrozumieć ich problemy i odpowiednio wcześnie reagować.

Internet – wielkie możliwości, ale również zagrożenia

Jednym z najważniejszych wątków poruszonych przez Martynę Tyszczak jest wpływ współczesnych technologii na zdrowie psychiczne.

Internet daje ogromne możliwości edukacyjne, pozwala rozwijać zainteresowania i utrzymywać kontakty z innymi ludźmi. Jednocześnie może być przestrzenią, w której młodzi użytkownicy doświadczają cyberprzemocy, wykluczenia, nieustannego porównywania się z innymi czy kontaktu ze szkodliwymi treściami.

Światowa Organizacja Zdrowia zwraca uwagę, że wpływ technologii na samopoczucie młodzieży jest złożony. Korzystanie z internetu może przynosić zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki, a szczególnej ochrony potrzebują osoby bardziej narażone na zagrożenia.

Nie chodzi zatem wyłącznie o ograniczanie czasu przed ekranem, ale przede wszystkim o edukację cyfrową, budowanie zdrowych nawyków i zapewnianie młodym ludziom bezpiecznej przestrzeni do rozmowy.

Ostatnie wydarzenia w szkołach skłaniają do refleksji

Szczególne emocje wywołują ostatnie niepokojące wydarzenia w polskich placówkach oświatowych. W związku z nimi Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej przypomniały o dostępnych formach wsparcia psychologicznego dla dzieci, rodziców i nauczycieli.

Do tych wydarzeń odnosi się także Martyna Tyszczak, która apeluje o jeszcze większe zaangażowanie w działania na rzecz zdrowia psychicznego młodego pokolenia.

Jej zdaniem konieczne jest wzmacnianie profilaktyki oraz rozwijanie umiejętności radzenia sobie z trudnościami.

Trzeba jednak podkreślić, że dramatycznych zdarzeń nie można sprowadzać do jednej przyczyny, takiej jak niska odporność psychiczna czy korzystanie z internetu. Każda sytuacja wymaga indywidualnego spojrzenia, a skuteczna profilaktyka powinna obejmować zarówno wsparcie psychologiczne, jak i przeciwdziałanie przemocy oraz budowanie bezpiecznych relacji.

Profilaktyka powinna zaczynać się znacznie wcześniej

Działania na rzecz zdrowia psychicznego nie powinny rozpoczynać się dopiero w momencie wystąpienia poważnego kryzysu.

Ogromną rolę odgrywają rodzice, opiekunowie, nauczyciele, pedagodzy i psychologowie szkolni.

Ważne jest, aby dzieci od najmłodszych lat uczyły się rozpoznawania emocji, wyrażania swoich potrzeb, rozwiązywania konfliktów oraz proszenia o pomoc.

Równie istotne jest budowanie relacji opartych na wzajemnym zaufaniu. Dziecko, które wie, że może porozmawiać z dorosłym bez obawy przed wyśmianiem czy oceną, ma większą szansę na otrzymanie wsparcia w odpowiednim momencie.

Nie można również zapominać, że za niepokojącymi zmianami w zachowaniu młodego człowieka mogą kryć się problemy, których nie widać na pierwszy rzut oka.

Wycofanie z kontaktów społecznych, długotrwały smutek, problemy ze snem, nagłe zmiany zachowania czy utrata zainteresowań powinny skłaniać dorosłych do uważnej rozmowy i, w razie potrzeby, skorzystania z pomocy specjalisty.

Zdrowie psychiczne jest ważne każdego dnia

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego przypomina, że każdy z nas może doświadczyć trudniejszego okresu w życiu. Nie ma w tym niczego wstydliwego, a zwrócenie się po pomoc jest oznaką troski o własne zdrowie.

Potrzebujemy więcej rozmów, większej świadomości, dostępnej pomocy psychologicznej i zdecydowanych działań profilaktycznych.

Szczególnie ważne jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia dzieciom i młodzieży, które dopiero uczą się rozumieć otaczający je świat i radzić sobie z emocjami.

Nie czekajmy, aż problemy staną się kryzysem. Czasem szczera rozmowa, uważne wysłuchanie drugiego człowieka i okazanie zainteresowania mogą być pierwszym krokiem do uzyskania potrzebnej pomocy.

Gdzie szukać pomocy?

Osoby potrzebujące wsparcia psychologicznego mogą skorzystać z bezpłatnych telefonów pomocowych:

• 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całodobowo.
• 116 123 – telefon wsparcia emocjonalnego dla osób dorosłych, dostępny przez całą dobę.
• 800 70 2222 – całodobowe Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym.
• 112 – numer alarmowy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.

Pamiętajmy: zdrowie psychiczne ma znaczenie nie tylko 10 października, ale przez wszystkie dni w roku.